تحميل الكتاب
عن الكتاب
الكتاب دراسة موسَّعة في الجغرافيا التاريخية لمدينة قم ومحافظة قم، تجمع بين وصف المعطيات الطبيعية وتحليل المسار التاريخي والديني والثقافي للمدينة. يبيّن المؤلف مكانة قم بوصفها من أقدم المدن الإيرانية، ويربط هويتها بالتشيع وهجرتها المبكرة لشيعة ومحبي الإمام علي (ع) وتحوّلها إلى «حرم لأهل البيت» كما نُقل عن الإمام الصادق (ع)، مع إبراز الدور المحوري لوجود مرقد السيدة فاطمة المعصومة (ع) في تشكيل مكانتها العلمية والروحية. يتناول الكتاب أولاً الموقع والحدود والتضاريس والمناخ والموارد المائية والمراتع، ثم البنية الإدارية وتقسيمات القضاء والقرى والطرق القديمة والحديثة، ووضع الزراعة والصناعة والمعادن. وفي البعد التاريخي يدرس أوضاع قم قبل الإسلام وبعده، فتح المدينة، علاقتها بالعرب، تطور عمرانها، واستقلالها عن أصفهان، مع عرض تفصيلي لتاريخ نهر قم والقنوات والريّ. كما يفرد حيزاً واسعاً لآستانة السيدة فاطمة المعصومة (ع) وتطورات بنائه وتوابعه من أضرحة وبنايات، ثم يستعرض طبقات العلماء والفقهاء والمحدثين والفلاسفة والشعراء المنتمين إلى قم ودورهم في حفظ التراث الشيعي. ويختتم برسم صورة شاملة لأخلاق أهل قم وعاداتهم الدينية والاجتماعية، ونسيجهم المذهبي واللغوي والثقافي، إضافة إلى وضع المدينة في العصور المختلفة حتى الزمن الحاضر وشبكة الطرق والمسافات التي تربطها بسائر المدن، مع الاعتماد على طيف من المصادر التاريخية والجغرافية المحلية.
فهرس الكتاب ١٦١ عنواناً
- فهرست اجمالی
- پیش گفتار۱۳
- مقدمة مؤلف۲۷
- بخش اول: جغرافیای شهرستان قم۳۳-۷۴
- فصل اول: اوضاع طبیعی قم۳۵
- فصل دوم: سازمان اداری۴۷
- بخش دوم: جغرافیای تاریخی شهرستان قم۷۵-۱۵۰
- فصل اول: تمدّن قم۷۷
- فصل دوم: قم بعد از اسلام۹۲
- فصل سوم: استقلال قم۱۱۹
- فصل چهارم: تاریخ رودخانه و تأمین آب۱۲۷
- بخش سوم: بناهای تاریخی شهرستان قم١٥١-١٩٤
- فصل اول: آستانه مقدسه١٥٣
- فصل دوم: سایر بناهای تاریخی١٩٠
- بخش چهارم: دانشمندان و رجال قم١٩٥-٢٠٨
- فصل اول: رجال روحانی و پیشوایان دینی١٩٧
- فصل دوم: فقها و محدثین١٩٩
- فصل سوم: فلاسفه٢٠٣
- فصل چهارم: شعرا٢٠٦
- بخش پنجم: اخلاق و رسوم قمیها٢٠٩-٢٣٠
- بحث در مورد اخلاق و رسوم قمیها٢١١
- بخش ششم: قم در زمانهای مختلف٢٣١-٢٥٢
- فصل اول: وقایع قم در زمانهای مختلف٢٣٣
- فصل دوم: وضع شهرستان قم در زمانهای مختلف٢٤٣
- فصل سوم: قم در زمان حاضر٢٤٨
- بخش هفتم: راهها و فواصل و مسافات٢٥٣-٢٦٢
- راهها و فواصل و مسافت٢٥٥
- پیش گفتار١٣
- جغرافیای استان١٧
- وضعیت اجتماعی استان١٨
- جمعیت١٨
- ترکیب سنی و جنسی جمعیت١٨
- پیشینه تاریخی، مذهب و زبان١٩
- الف) پیشینه تاریخی١٩
- ب) مذهب٢٠
- ج) زبان٢٠
- وضعیت طبیعی استان٢٠
- ارتفاعات استان٢٠
- الف) نواحی کوهستانی٢٠
- ب) نواحی کوهپایهای٢١
- ج) دشتها٢١
- تأثیر عرض جغرافیایی بر اقلیم استان٢٢
- منابع آب٢٢
- الف) آبهای سطحی٢٢
- ب) آبهای زیرزمینی٢٢
- ج) سدها٢٣
- تودههای هوا و سیستمهای هواشناسی مؤثر بر استان٢٣
- الف) بادهای شرقی٢٣
- ب) بادهای غربی٢٣
- سایر عوامل مؤثر بر اقلیم استان٢٤
- الف) پوشش گیاهی٢٤
- ب) کشاورزی٢٥
- ج) صنایع٢٥
- د) معادن٢٥
- مقدمه مؤلف٢٧
- کتابهای تاریخی که برای شهر قم تا به حال نوشته شده٢٧
- ۱ـ کتاب تاریخ باستانی قم٢٧
- ۲ـ تاریخ قم٣٠
- ۳ـ کتاب أنوار المشعشعین٣٠
- ۴ـ تاریخ تحفة الفاطمیین٣٠
- ۵ و ۶ و ۷ـ کتابهای انجم و بدر و جدی فروزان٣٠
- ۸ـ کتاب رجال قم و مبحثی در تاریخ آن٣١
- ۹ـ کتابی به نام تاریخ قم٣١
- بخش اول: جغرافیای شهرستان قم٣٣-٧٤
- فصل اول: اوضاع طبیعی قم٣٥
- ۱ـ موقعیت و حدود٣٥
- ۲ـ کوهها و مرتفعات٣٦
- ۳ـ رودها٣٩
- ۴ـ کویر نمک٣٩
- ۵ـ دریاچه حوض سلطان٤٠
- ۶ـ دریاچه قم٤٢
- ۷ـ آب و هوای قم٤٣
- ۸ـ مراتع٤٥
- فصل دوم: سازمان اداری٤٧
- ١ – جمعیت٤٧
- ٢ – تقسیمات جغرافیایی شهرستان قم و تغییرات آن٤٩
- ٣ – شهر قم و توابع و بخشهای تابعه و شرح آنها٥٠
- بخشهای تابعه قم و شرح آنها٥٢
- الف) بخش خلجستان٥٢
- ب) بخش حومه٦٢
- اوّل: قنوات٦٢
- دوم: قمرود٦٥
- سوم: بخش کهستان٦٨
- چهارم: بخش اراضی کنار رودخانه٧٠
- ٤ – فواصل و راههای قدیمی و آبادیهای سر راه٧١
- ٥ – راههای جدید به اطراف٧١
- ٦ – وضع کشاورزی٧٢
- بخش دوم: جغرافیای تاریخی شهرستان قم٧٥-١٥٠
- فصل اول: تمدّن قم٧٧
- ١ – قم پیش از اسلام٧٧
- ٢ – نام و القاب قم٧٩
- ٣ – تاریخ آبادانی شهر قم٨٠
- ٤ – قم باستان در زوایای تاریخ٨٣
- ٥ – محلّات قدیمی قم٨٤
- قدیمیترین محلهای قم٨٥
- فصل دوم: قم بعد از اسلام٩٢
- ١ – فتح قم٩٢
- ۲- عهدنامه اعراب با اهالی قم۹۹
- ۳- عاقبت کار زردشتیها با اعراب۱۰۱
- ۴- علّت توجه اعراب به قم۱۰۳
- ۵- مبارزه اهالی دیلم با تازیان۱۰۴
- ۶- هجرت فاطمه و ورود وی به قم۱۰۸
- ۷- سایر نسوانی که در بقعهٔ بابلان و در جوار فاطمه معصومه مدفوناند۱۱۱
- ۸- امامزادگان دیگری که در جوار فاطمه مدفوناند۱۱۳
- ۹- چگونه قم از روی نقشه توسعه پیدا کرد و بزرگ شد۱۱۴
- فصل سوم: استقلال قم۱۱۹
- تاریخ تجزیه از اصفهان۱۱۹
- فصل چهارم: تاریخ رودخانه و تأمین آب۱۲۷
- ۱- نایابی آب پس از تسلّط عرب۱۲۷
- ۲- احداث قنوات۱۲۸
- ۳- خرابی قنوات۱۲۹
- ۴- رودخانه قم۱۳۱
- ۵- آب رودخانه در عهد صفویه۱۳۶
- ۶- آب رودخانه در زمان افاغنه۱۴۰
- ۷- نهرها و سهام رودخانه۱۴۴
- ۸- سیل و خسارات رودخانه۱۴۶
- ۹- پلهای رودخانه۱۴۹
- بخش سوم: بناهای تاریخی شهرستان قم۱۵۱-۱۹۳
- فصل اوّل: آستانه مقدسه۱۵۳
- ۱- تاریخچه آستانه مقدسه۱۵۳
- ۲- تعمیرات و تغییرات در وضع بنای آستانه۱۵۴
- ۳ـ توصیف ابنیه آستانه و قبرهای سلطنتی در آستانه۱۶۱
- فصل دوم: سایر بناهای تاریخی۱۹۰
- بخش چهارم: دانشمندان و رجال قم۱۹۵-۲۰۸
- فصل اول: رجال روحانی و پیشوایان دینی۱۹۷
- فصل دوم: فقها و محدثین۱۹۹
- فصل سوم: فلاسفه۲۰۳
- فصل چهارم: شعرا۲۰۶
- بخش پنجم: اخلاق و رسوم قمیها۲۰۹-۲۳۰
- بحث در مورد اخلاق و رسوم قمیها۲۱۱
- ۱ـ مردم قم۲۱۱
- ۲ـ اخلاق قمیها۲۱۴
- ۳ـ مذهب۲۱۴
- ۴ـ رسوم عزاداری در قم۲۱۵
- ۵ـ نژاد۲۱۷
- ۶ـ زبان۲۱۷
- ۷ـ معارف اسلامی۲۱۸
- ۸ـ فرهنگ۲۲۰
- ۹ـ صنایع۲۲۳
- الف ـ صنایع یدی۲۲۴
- ب ـ صنایع کارخانهای۲۲۶
- ۱۰ـ معادن۲۲۷
- ۱۱ـ بازرگانی۲۲۹
- بخش ششم: قم در زمانهای مختلف۲۳۱-۲۵۲
- فصل اوّل: وقایع قم در زمانهای مختلف۲۳۳
- فصل دوم: وضع شهرستان قم در زمانهای مختلف۲۴۳
- فصل سوم: قم در زمان حاضر۲۴۸
- بخش هفتم: راهها و فواصل و مسافات۲۵۳-۲۶۲
- راهها و فواصل و مسافت۲۵۵
- فاصله قم تا تهران توسط راه شوسه۲۵۵
- فاصله قم تا تهران و ایستگاههای سر راه آهن۲۵۶
- فاصله قم تا تهران از جاده قدیمی قم به ری۲۵۷
- فاصله قم تا کاشان و قهوهخانههای سر راه شوسه۲۵۸
- فاصله قم تا کاشان و ایستگاههای سر راه آهن۲۵۸
- فاصله قم تا اراک و توقفگاههای سر راه شوسه۲۵۹
- فاصله قم تا اراک و ایستگاههای سر راه آهن۲۵۹
- فاصله قم تا اصفهان و توقفگاههای سر راه شوسه۲۶۰
- جاده قدیمی از کاشان به اصفهان۲۶۰
- فاصله قم تا محلات و توقفگاههای سر راه شوسه۲۶۰
- فاصله قم تا تفرش و آشتیان و توقفگاههای سر راه۲۶۱
- منابع و مآخذ مؤلف۲۶۳
لا يوجد عنوان بهذه الكلمة.








