٦,٥٠٥
تحميل الكتاب
عن الكتاب
يتناول هذا الكتاب بالدراسة التحليلية شخصية المتكلم والمحدّث الإمامي علي بن إسماعيل الميثمي في القرنين الثاني والثالث الهجريين، بوصفه من أوائل منظّري الكلام عند الإمامية ومن رواة الحديث في milieu الكوفة والبصرة وبغداد. يقدّم المؤلف إطاراً تاريخياً لتطور علم الكلام الشيعي ومدارسه، ثم يعالج بالتفصيل قضايا الهوية العلمية للميثمي، مثل تاريخ حياته، ألقابه، طبقته الروائية، أساتذته وتلامذته، وموقعه في شبكة الرواية والجدل الكلامي. كما يركّز الكتاب على تحليل آرائه العقدية في محاور التوحيد، صفات الله، الإرادة الإلهية، وموقفه من التشبيه والتجسيم، مع عرض الاتهامات الموجّهة إليه ونقدها في ضوء المصادر الرجالية والكلامية. ويتوسع في بحثه ليتناول تصوره للنبوة عامة وخاصّة، وبيان مصدر علم النبي محمد (ص) وخصائصه، فضلاً عن مباحث مرتبطة بالولاية التكوينية وإحياء الموتى. ويحتل بحث الإمامة حيّزاً واسعاً من الكتاب، من حيث ضرورتها، وطبيعة نصب الإمام، وعلم الأئمة (ع)، وحدود ولايتهم التكوينية، والنصوص الدالة على إمامة الأئمة الاثني عشر (ع) في المصادر الإسلامية وسائر الأديان. ويبرز الكتاب أيضاً البعد السياسي في شخصية الميثمي من خلال علاقته بالسلطة العباسية، وسجنه ومناظراته، وطريقة إدارته للحوار الفكري والسياسي مع المخالفين داخل الوسط الشيعي وخارجه. وبالاستناد إلى طيف واسع من المصادر التراثية والكلامية والرجالية، يسعى المؤلف إلى تقويم وثاقة الميثمي الحديثية ومرجعيته الفكرية، وإعادة رسم صورته بوصفه حلقة مفصلية في تشكّل علم الكلام الإمامي المبكر.
الموضوعات
محتويات الكتاب ١٢١ عنواناً
- سخن ناشر٩
- پیشگفتار١١
- جستار اول: کلیاتی در تاریخ کلام شیعه١٧
- مقدمه١٧
- ۱. ادوار تاریخی کلام شیعه١٨
- ۲. مدرسه های کلامی شیعه در کوفه و بغداد٢٢
- ۱_۲. مدرسه کوفه٢٢
- ۲_۲. مدرسه بغداد٢٧
- جستار دوم: احوال شخصی و زندگی نامه٢٩
- ۱. تاریخ تولد و وفات٢٩
- ۱_۱. قرن دوم٢٩
- ۲_۱. اواسط قرن سوم٣١
- ۳_۱. اوایل قرن سوم٣٣
- ۲. کنیه٣٥
- ۳. نام های منتسب به علی بن اسماعیل٣٦
- ۴. لقب٣٦
- ۱_۴. القاب منتسب به ابن میثم٣٧
- ۴-۲. اشکالات محدث نوری در انتساب لقب السندی به ابن میثم۳۸
- ۴-۳. یکسانی با علی بن اسماعیل عمار۳۹
- ۴-۴. اختلاف طبقات روایت۳۹
- ۴-۵. سندی لقب مشهور میثمی۳۹
- ۵. خاندان۳۹
- ۵-۱. موالی بنی اسد۴۰
- ۵-۲. بررسی شخصیت‌های خاندان میثم تمار۴۲
- ۶. زادگاه و محل اقامت۴۴
- ۷. کسب و پیشه۴۵
- ۸. اساتید نقل روایت ابن میثم۴۶
- ۹. استاد ابن میثم در کلام۴۸
- ۱۰. شاگردان۵۰
- ۱۱. آثار و تألیفات۵۱
- ۱۲. اندیشه‌های منتسب۵۳
- ۱. تشبیه و تجسیم۵۳
- ۲. سخنان خیاط معتزلی۵۴
- ۳. نسبت غلو و تحریف قرآن۵۴
- ۴. وارد کردن آثار یهودیان در آثار شیعه۵۵
- ۵. انحراف در بحث اراده خداوند۵۶
- ۶. وارد کردن نظریه عصمت و نص۵۶
- ۷. گمراهی ابن میثم و همفکرانش۵۷
- ۱۳. صحابی امام کاظم و امام رضا (علیهما السلام)٥٨
- ۱-۱۳. منظور از صحابی بودن ابن میثم٥٨
- ۲-۱۳. صحابی امام کاظم (علیه السلام)٥٩
- ۱۴. پاسخ احتمال‌های سه‌گانه قبل٦٠
- ۱-۱۴. دفاع از جانشینی امام رضا (علیه السلام)٦٠
- ۲-۱۴. رد کم‌سال بودن ابن میثم٦١
- ۳-۱۴. عصر تقیه امام و یاران٦٣
- جستار سوم: بررسی شخصیت علمی و آرای علی بن اسماعیل٦٥
- ۱. قلمرو کلام٦٥
- ۱-۱. جلسه ویژه وزیر عباسی٦٦
- ۲-۱. فقیه و مجتهد٦٧
- ۳-۱. تقابل با جریان فکری یونس بن عبدالرحمن٦٨
- ۴-۱. عارف به تاریخ ائمه (علیهم السلام)٧٠
- ۵-۱. آشنایی با قرآن و تفسیر٧٠
- ۶-۱. محدثی از تبار متکلمان٧١
- ۷-۱. وثاقت ابن میثم در حوزه نقل حدیث٧١
- ۸-۱. مرجعیت فکری علی بن اسماعیل و جریان میثمیه٧٢
- ۲. شخصیت سیاسی٧٣
- ۱-۲. زندانی شدن توسط مأموران هارون٧٣
- ۲-۲. علل زندانی شدن علی بن میثم٧٦
- ۳-۲. نکته‌هایی سیاسی از مباحثه ابن میثم و نوفلی در زندان٨٠
- ۴-۲. اصول گفت‌وگوی سیاسی٨٠
- ۲_۵. شکست ملحد مورد احترام وزیر٨١
- ۲_۶. علاقه امیر بصره به مناظرات ابن میثم و ابوهذیل٨٢
- ۳. شخصیت عرفانی٨٢
- ۳_۱. دعاها و اعمال مسجد جعفی٨٣
- ۳_۲. سؤال از شرافت، مروت و عقل٨٣
- ۳_۳. مناجات امام سجاد (ع)٨٤
- ۴. شخصیت کلامی٨٥
- ۴_۱. اولین متکلم امامیه٨٥
- ۴_۲. اول متکلم امامی از نگاه عالمان اهل سنت٨٧
- ۴_۳. دو برداشت از کلام ابن ندیم٨٨
- ۴_۴. چند احتمال درباره عبارت «اول من صنف»٩٥
- ۴_۵. مناظره و قدرت دفاع٩٦
- ۴_۶. مناظره با جریان‌های انحرافی شیعه و غلات١٠١
- جستار چهارم: توحید در اندیشه‌های کلامی علی بن اسماعیل١٠٩
- ۱. اثبات وجود صانع از طریق برهان نظم (غایت مندی)١١٠
- ۲. چگونگی اراده در خداوند١١١
- ۲_۱. نسبت نیاز خداوند به اراده١١١
- ۳. نظریه‌های منتسب در موضوع توحید و خداشناسی١١٥
- ۳_۱. تشبیه و تجسیم و نقد آن١١٥
- ۳_۲. خداشناسی ابن میثم١١٦
- ۳_۳. خداوند در شمایل جوان١١٦
- ۳_۴. نقد و بررسی ادعاها١١٨
- ۴. معنای ایمان به خدا۱۲۴
- ۵. معنای ایمان از نگاه علی بن اسماعیل۱۲۵
- جستار پنجم: نبوت در اندیشه های کلامی علی بن اسماعیل۱۲۸
- ۱. نبوت عامه۱۲۹
- منبع علم پیامبر ﷺ۱۲۹
- ۲. نبوت خاصه۱۲۹
- ۱_۲. تفاوت علم پیامبر ﷺ با دانش پیامبران دیگر۱۲۹
- ۲_۲. فضیلت درود بر پیامبر اسلام ﷺ۱۳۱
- ۳_۲. ولایت تکوینی و زنده کردن مردگان۱۳۲
- جستار ششم: امامت در اندیشه های کلامی علی بن اسماعیل۱۳۳
- ۱. امامت عامه۱۳۳
- ۱_۱. ضرورت وجود امام۱۳۳
- ۲_۱. مسئله نصب امام۱۳۴
- ۳_۱. منکران امامت از بنی هاشم و دیگران۱۳۷
- ۴_۱. فرق منکر و جاحد۱۳۷
- ۵_۱. نص بر امامت ۱۲ امام در منابع ادیان قبل از اسلام۱۳۸
- ۶_۱. علم امام۱۳۹
- ۷_۱. امام، عالم به تمام امور خیر و شر عالم۱۳۹
- ۸_۱. سخن گفتن امام به زبان های مختلف هر منطقه۱۴۰
- ۹_۱. منطق الطیر داشتن امام (ع)۱۴۱
- ۱۰_۱. سخن گفتن امام با جمادات۱۴۱
- ۱۱_۱. ولایت تکوینی ائمه (ع)۱۴۲
- ١-١٢. صدقه دادن امام هرروز در ماه رمضان١٤٣
- ١-١٣. سؤالات علی (ع) از میثم تمار١٤٤
- ١-١٤. گستره علم امام١٤٥
- ٢. امامت خاصه١٥٢
- ٢-١. آیات نازل شده در شأن ائمه (ع)١٥٢
- ٢-٢. امام قائم (ع) و علائم١٥٤
- ٢-٣. مخالفان با جانشینی علی (ع)١٥٤
- ٢-٤. نص برای جانشینی بعد از پیامبر (ص)١٥٥
- ٢-٥. امام به حق بعد از پیامبر (ص)١٥٥
- ٢-٦. اولویت علی (ع) برای امامت١٥٧
- ٢-٧. دفاع از موضع‌گیری علی (ع)١٥٧
- ٢-٨. وظائف امام (ع) و جامعه در برابر یکدیگر١٥٨
- ٢-٩. شرکت علی (ع) در شورا١٦٠
- ٢-١٠. ازدواج دختر علی (ع) با خلیفه دوم١٦١
- ٢-١١. علت دعوت نکردن علی (ع) از مردم١٦٢
- ٢-١٢. جانشینی علی (ع) در کتب ادیان پیش از اسلام١٦٢
- کتاب‌نامه١٦٥
لا يوجد عنوان بهذه الكلمة.
