٧,٣٥١
تحميل الكتاب
عن الكتاب
الكتاب دراسة أصولية متخصّصة تستخرج المباني والنظريات الأصولية عند الشيخ الأعظم مرتضى الأنصاري من خلال تتبّعها في كتبه الفقهية والأصولية المختلفة. يقدّم المؤلف صورة تاريخية وفكرية عن تطوّر أصول الفقه الإمامي وموقع الشيخ الأنصاري ضمن مدارسه وأدواره، مع بيان ملامح تجديده العلمي. ويعتمد العمل على تحليل دقيق لقواعد الألفاظ والظواهر، من قبيل علامات الحقيقة والمجاز، وأصالة الحقيقة، والاستصحاب المتعلّق بالنقل، ودلالات صيغ الأوامر والنواهي، والألفاظ المستعملة في الأحكام التكليفية كالكراهة والحرمة وعدم الجواز. كما يتناول مباحث المفاهيم بأنواعها، وحجّية العرف وحدود اعتباره في فهم النصوص وتطبيق المفاهيم على المصاديق. ويستعرض الكتاب بطريقة استقرائية واستنباطية مباحث متقدّمة كاجتماع الأمر والنهي، ومقدّمة الواجب، والضد العام والخاص، وحجّية تنقيح المناط والقرائن المختلفة في استظهار مقاصد الخطاب الشرعي. ويستعين المؤلف بجملة واسعة من الشروح والحواشي والتقريرات على كتب الشيخ الأنصاري، وبمصادر أصولية وفقهية كلاسيكية ومتأخرة، ليُبرز شبكة التأثير المتبادل بين مباني الشيخ ومدرسة الأصول الشيعية من بعده. وبذلك يشكّل الكتاب مرجعاً تحليلياً في قراءة البنية الأصولية لمنهج الشيخ الأعظم الأنصاري وموقعه في تطوّر الفكر الأصولي الإمامي.
الموضوعات
فهرس الكتاب ٢٠٠ عنواناً
- مقدمه چاپ اول٢١
- پیشگفتار٢٥
- مقدمه٣١
- پیشینه٣١
- اهمیت و ضرورت بحث٣٢
- خلاصه ای از سیر زندگانی شیخ انصاری٣٤
- جایگاه فکری شیخ انصاری در مکتب اصول فقه شیعه٣٧
- ادوار اصول فقه شیعه٣٧
- اصول فقه پیش از شیخ انصاری٣٨
- نوآوری های شیخ انصاری٤٠
- علم اصول در عصر شیخ انصاری و پس از آن٤١
- چگونگی شناخت مبانی شیخ اعظم در علم اصول٤٦
- دشواری های فراروی ادراک مبانی شیخ در علم اصول٤٧
- فرائد الاصول٤٨
- مطارح الانظار٦٥
- المكاسب المحرمة٦٨
- الفوائد الاصولية٧٢
- المسائل المتفرقة٧٢
- سایر آثار شیخ اعظم٧٥
- فصل اول: ظواهر٧٧
- ١. علامت بودن تبادر برای حقیقت و عدم تبادر برای مجاز٧٧
- ٢. صحت سلب٧٩
- ٣. اطراد٨١
- ٤. اصالة الحقيقة٨١
- ٥. أصل عدم قرینه٨٢
- ٦. اصل عدم نقل٨٣
- نوع اول: استصحاب قهقرانی٨٤
- نوع دوم: استصحاب عدم نقل٨٤
- ٧. اولویت اشتراک معنوی بر مجاز٨٧
- ٨. استعمال لفظ در بیش از یک معنا٨٨
- ٩. دلالت اقتضا٩١
- ١٠. مشتق٩٢
- ١١. صحیح و اعم٩٣
- ١٢. ظهور صیغه امر در وجوب٩٤
- ١٣. عدم دلالت امر بدون قرینه بر فوریت یا تراخی٩٤
- ١٤. عدم ظهور امر عقیب حظر و توهم حظر در وجوب٩٥
- ١٥. دلالت نداشتن امر به امر، بر طلب از مأمور دوم٩٧
- ١٦. امر بعد الامر٩٧
- ١٧. جمله خبریه در مقام بعث٩٨
- ١٨. افعل تفضیل٩٩
- ١٩. واژه «لا بأس»١٠٠
- ٢٠. دلالت «سُحت» بر حرمت١٠٣
- ٢١. واژه «لا یصلح»١٠٣
- ٢٢. ظهور «ما أحب» در کراهت١٠٥
- ٢٣. عدم ظهور واژه «کراهت» در کراهت اصطلاحی١٠٥
- ٢٤. ظهور «لا خیر فیه» در کراهت١٠٧
- ٢٥. واژه «لا یجوز»١٠٧
- ٢٦. ظهور «لا ینبغی» در کراهت١٠٩
- ٢٧. واژه «ربما»١١٢
- ٢٨. اختصاص مغیا به «حتّی» به موارد امکان حصول غایت١١٢
- ٢٩. حصر اضافی خلاف ظاهر است١١٤
- ٣٠. خلاف ظاهر بودن عطف عام بر خاص١١٤
- ٣١. خلاف إشعار بودن عطف تفسیری١١٥
- ٣٢. ظهور یا اشعار کراهت در اضعف در حرمت اقوی١١٦
- ٣٣. ظهور تعلّق تکلیف به اعیان در اثر ظاهر آن١١٧
- ٣٤. عدم ظهور استثنای منقطع در حصر١٢٠
- ٣٥. دوران امر بین تقیه یا حمل بر إستحباب١٢٠
- ٣٦. تأثیر قرینه منفصله بر ظهور١٢٤
- ٣٧. إشعار روایتی که در آن دو احتمال وجود دارد در مطلبی که روشن نباشد١٢٥
- ٣٨. تفصیل، قاطع شرکت است١٢٦
- ٣٩. ظهور ذکر اقسام در مقام استفصال در عدم وجود قسم دیگر١٢٩
- ٤٠. قرینه مورد١٣٠
- ٤١. قرینه سیاق١٣٠
- ٤٢. قرینه تمثیل١٣٤
- ٤٣. قرینه مقابله١٣٦
- ٤٤. قرینه سؤال١٣٨
- ٤٥. قرینه استثناء١٤١
- ٤٦. قرینه تشبیه١٤٢
- ٤٧. قرینه راوی١٤٢
- ٤٨. قرینه استفصال١٤٣
- ٤٩. قرینه اجماع١٤٤
- ٥٠. تنافی ظهور فعل با ظهور متعلق١٤٦
- ٥١. عدم تداخل مسببات١٥٠
- ٥٢. حجیت تنقیح مناط١٥٠
- ٥٣. عدم الغاء قیدی که در سؤال و جواب ذکر شده است١٥٢
- ٥٤. إجزا حکم اضطراری١٥٣
- ٥٥. عدم اجزاء حکم ظاهری عقلی١٥٣
- ٥٦. عدم اجزاء حکم ظاهری شرعی١٥٤
- ٥٧. مقدمه واجب١٥٤
- ٥٨. ضد عام١٥٦
- ٥٩. ضد خاص١٥٦
- ٦٠. نهی از عبادات١٥٨
- ٦١. نهی از معاملات١٥٨
- ٦٢. امتناع اجتماع امر و نهی١٦١
- فصل دوم: عرف١٦٣
- ١. حجیت تسامح عرف در مفاهیم١٦٣
- ٢. عدم اعتبار عرف در تطبیق مفاهیم بر مصادیق١٦٥
- فصل سوم: مفاهیم١٦٩
- ١. حجیت مفهوم موافق١٦٩
- ٢. حجیت فحواى مفهوم مخالف١٧٠
- ٣. انحصار حجیت فحواى در موارد عدم معارض برای مدلول مطابقی١٧٠
- ٤. اطلاق مفهوم١٧١
- ٥. حجیت مفهوم شرط١٧١
- ٦. حجیت مفهوم شرط معطوف١٧٣
- ٧. مفهوم داشتن قیدی که در حیز شرط واقع شود١٧٤
- ٨. مفهوم نداشتن شرط محقق موضوع١٧٥
- ٩. مفهوم سالبه کلیه١٧٥
- ١٠. مفهوم وصف١٧٦
- ١١. مانعیت احتمال ورود تقیید در مورد غالب از ظهور١٨٣
- ١٢. قید شخص الحکم بودن١٨٤
- ١٣. مفهوم نداشتن قید مذکور در سؤال١٨٤
- ١٤. مفهوم حصر١٨٥
- ١٥. مفهوم استفصال١٨٦
- ١٦. حجیت مفهوم غایت١٨٩
- ١٧. مفهوم ظرف١٩٠
- ١٨. مفهوم نداشتن لقب١٩١
- ١٩. مفهوم نداشتن عدد١٩٢
- فصل چهارم: عام و خاص١٩٣
- ١. موجب مجازیت عام شدن مخصص منفصل١٩٣
- ٢. حجیت عام تخصیص خورده در بقیه افراد١٩٥
- ٣. عدم حجیت عام در شبهه مصداقیه دلیل عام١٩٦
- ٤. عدم حجیت عام در موارد شبهه مصداقیه مخصص١٩٧
- ٥. حجیت عام در مورد شبهه مصداقیه مخصص لبی و نظائر آن٢٠٠
- ٦. حجیت عام در موارد تفریع عام بر خاص و عدم اختصاص آن به خاص٢٠١
- ٧. تخییر عقلی در اخذ به عام در موارد تخصیص غیر معین٢٠٢
- ٨. تخصیص یا تقیید به‌وسیله مفهوم٢٠٢
- ٩. عدم حجیت عام در موارد اجمال مخصص متصل٢٠٤
- ١٠. حجیت عام در اجمال مخصص منفصل دائر بین أقل و اکثر٢٠٥
- ١١. عدم اختصاص خطاب عام به مورد آن٢٠٧
- ١٢. عام متعدد مخصص به مجمل٢٠٩
- ١٣. تعیین حمل بر کراهت در دوران امر بین عمل به عام و حمل نهی بر کراهت و تخصیص عام٢١٠
- ١٤. تقدیم تخصیص یک دلیل بر تخصیص دو دلیل٢١١
- ١٥. اثبات تخصص در دوران بین تخصیص و تخصص٢١٢
- ١٦. عدم اثبات عنوان تخصیص در موارد شک در تخصیص زائد٢١٧
- ١٧. اصل شمول در دوران بین تخصیص و شمول٢١٨
- ١٨. تخصیص اکثر٢٢٠
- ١٩. تخصیص کثیر٢٢٤
- ٢٠. در مقام حصر بودن موجب ابا از تخصیص می‌شود٢٢٧
- ٢١. اباء از تخصیص برخی لسان‌ها٢٢٩
- ٢٢. اشتمال بر علت عقلیه موجب ابا از تخصیص می‌شود٢٣٢
- ٢٣. در مقام امتنان بودن موجب ابا از تخصیص می‌شود٢٣٢
- ٢٤. در مقام اعطا ضابطه بودن موجب ابا از تخصیص می‌شود٢٣٥
- ٢٥. اباء عام در موارد تحدید٢٣٦
- ٢٦. اباء عام در موارد حاجت٢٣٧
- ٢٧. استهجان بی‌مورد شدن عام٢٣٨
- ٢٨. استهجان خروج مورد٢٣٩
- ٢٩. خروج مورد از مفهوم٢٤٢
- ٣٠. اباء عام در موارد لغویت عنوان٢٤٤
- ٣١. گاهی سیاق سؤال موجب ابا از تخصیص می‌شود٢٤٥
- ٣٢. حذف متعلّق مفید عموم است٢٤٦
- فصل پنجم: مطلق و مقید٢٥١
- ١. اشتراط در مقام بیان بودن متکلّم در اطلاق٢٥١
- ٢. اطلاق مقامی٢٥٣
- ٣. ترک استفصال٢٥٥
- ٤. انصراف مفهوم٢٥٩
- ٥. انصراف بدوی٢٦١
- ٦. مجازی یا حقیقی بودن استعمال مطلقی که انصراف دارد٢٦٣
- ٧. عدم انصراف مطلق به چیزی، موجب عدم شمول است٢٦٤
- ٨. انصراف به ملاک غلبه وجودی٢٦٧
- ٩. عدم امکان انصراف در جزئیات٢٧٣
- ١٠. عدم جریان انصراف در جملات سلبی٢٧٤
- ١١. انصراف به ملاک کثرت استعمال٢٧٥
- ١٢. انصراف موجب اجمال٢٧٦
- ١٣. انصراف از خود کلام٢٧٦
- ١٤. شک در انصراف٢٧٧
- ١٥. عدم مجازیت مطلق در موارد تقیید متصل و منفصل٢٧٨
- ١٦. عدم استهجان تقیید اکثر٢٧٨
- ١٧. کثرت اطلاقات در مقام بیان، سبب اباء از تقیید٢٨٣
- ١٨. عدم تعارض مطلق و مقید مثبتین٢٨٨
- فصل ششم: علت و حکمت٢٩١
- ١. علّت، حکم را تعمیم می‌دهد٢٩١
- ٢. علّت، حکم را تضییق می‌کند٢٩٦
- ٣. مفهوم تعلیل٢٩٧
- ٤. حکمت، حکم را تضییق می‌کند یا خیر؟٣٠٠
- ٥. عدم تعمیم حکمت٣٠٤
- ٦. اصل عدم تخصیص خوردن مورد تعلیل٣٠٥
- ٧. قرینه تعلیل٣٠٥
- ٨. استهجان تخصیص اکثر در تعلیل٣٠٩
- ٩. استهجان تعلیل به امر ثانوی در فرض وجود امر اوّلی٣١٠
- ١٠. خلاف ظاهر بودن تعبّد در تعلیل٣١٢
- ١١. تعلیل خطابه‌ای٣١٣
- ١٢. تخصیص نخوردن تعلیل به وسیله مفهوم٣١٤
- ١٣. تقیّه در حکم تعلیل دار٣١٦
- فصل هفتم: عقل٣٢١
- ١. حکم عقل٣٢١
- فصل هشتم: سیره٣٢٥
- ١. حجّیت سیره عقلاء٣٢٥
- ٢. حجیت سیره متشرعه٣٢٥
- ٣. عدم حجیت سیره متشرعه ناشی از بی‌مبالاتی یا احتمال آن٣٢٧
- ١. عدم تغییر شرایط، شرط حجیت سیره٣٢٩
- ٦. عدم حجیت ظاهر روایتی که مخالف سیره باشد٣٣٠
- فصل نهم: سنت٣٣١
- ١. معیار بودن وثوق خبری در حجیت روایت حتّی در فرض ضعف راوی٣٣١
- ٢. عدم حجیت نقل به مضمون٣٣٢
- ٣. حجیت خبر واحد در مسائل اصولی٣٣٣
- ٤. حجیت لوازم امارات مطلقاً (چه بی‌واسطه لازمه عقلی و چه با واسطه آن)٣٣٣
- ٥. تبعیّت یا عدم تبعیّت مدلول التزامی از مدلول مطابقی در حجّیت٣٣٤
- ٦. عدم حجیت همه روایات کتب اربعه٣٣٧
- ٧. عدم حجّیت خبر مخالف قواعد و اصول مذهب٣٤٠
- ٨ کشف فتوا از روایت٣٤١
- ٩. تبعیض در حجیت٣٤٢
- ١٠. حجیت تقریر معصوم٣٤٧
- ١١. تقریر در موارد شک در ردع٣٥١
- ١٢. فعل معصوم٣٥٢
- ١٣. حجیت اطمینان٣٥٢
- ١٤. لو کان لبان٣٥٣
- ١٥. اصل عدم تقیه٣٥٤
- فصل دهم: اجماع و شهرت٣٥٥
- ١. حجیت اجماع محصّل٣٥٥
- ٢. حجیت اجماع منقول٣٥٧
لا يوجد عنوان بهذه الكلمة.
