تحميل الكتاب

  • جستاري در بصائر الدرجات کبرى – مجيد جعفري رباني١٥ م.ب

عن الكتاب

يبحث هذا الكتاب في دراسة تحليلية نقدية لكتاب «بصائر الدرجات فی فضایل آل محمد (ع)» لمحمد بن حسن الصفّار، أحد أقدم وأهم المصادر الحديثية الإمامية في فضائل الأئمة الاثني عشر (ع). ينتمي العمل إلى حقل الدراسات الحديثية والرجالية والكلامية، ويركّز على تتبّع نشأة هذا الكتاب وخلفياته الفكرية والثقافية ضمن مدرسة الحديث في قم والفضاء السياسي والاجتماعي المحيط بها. يعالج المؤلف مكانة الصفّار العلمية، ووثاقته، ومشايخه وتلامذته، وطرق اتصال كبار المحدثين والفقهاء بكتبه، ثم يبيّن أثر «بصائر الدرجات» في تكوين التراث الشيعي، ولا سيما في «الكافي» وكتب الشيخ الصدوق والشيخ الطوسي والشيخ المفيد، وصولاً إلى «وسائل الشيعة» و«بحارالأنوار». كما يتناول الكتاب بنية «بصائر الدرجات» وخصائص أسانيده وأسلوب الصفّار في التصنيف، مع تحليل موسّع لمضامينه العقدية في باب مقامات أهل البيت (ع)، وبالأخص علمهم وولايتهم وعلاقتهم بالقرآن وسائر الأنبياء (ع). ويُفرد الباحث فصولاً لمناقشة أصالة النسخة الموجودة، وصحة انتسابها إلى الصفّار، ونقد آراء بعض المحققين كالسيد محمدباقر بهبودي في هذا الشأن. ويقدّم الكتاب معالجة منهجية لمفهوم الاعتبار الحديثي والاعتبار المضموني، وكيفية التفريق بين الغلو وبين إثبات المقامات العالية للأئمة (ع) ضمن إطار التوحيد، مستعرضاً موقف ابن الوليد وغيره من المتقدمين من روايات المقامات. وفي الختام يحاول المؤلف إعادة بناء الخريطة الكتابية للمصادر التي اعتمد عليها الصفّار في تأليف «بصائر الدرجات»، مستفيداً من المعطيات الرجالية والتاريخية لتوضيح موقع هذا الأثر في سياق تشكّل الموروث الحديثي الإمامي في القرون الأولى.

فهرس الكتاب ١١١ عنواناً

  1. مقدمه١٣
  2. پیش‌گفتار١٥
  3. ۱. مقدمات١٧
  4. ۱-۱. تعریف موضوع١٩
  5. ۳-۱. هدف پژوهش٢٠
  6. ۴-۱. مسائل تحقیق٢٠
  7. ۵-۱. فرضیات تحقیق٢٠
  8. ۶-۱. پیشینه تحقیق٢١
  9. ۷-۱. ساختار تحقیق٢١
  10. ۸-۱. روش‌ها، فنون اجرایی و ابزارهای تحقیق٢٢
  11. ۲. چشم‌انداز تاریخی٢٣
  12. مقدمه٢٥
  13. ۱-۲. معرفی صفّار٢٥
  14. ۲-۲. وثاقت صفار و تمجید رجالیان از او۲۸
  15. ۳-۲. جایگاه علمی صفار۲۹
  16. ۴-۲. تألیفات صفار۳۱
  17. ۵-۲. مشایخ صفار۳۳
  18. ۶-۲. شاگردان صفار۴۰
  19. ۷-۲. قرار داشتن صفار در طرق بسیاری از کتب حدیث شیعه۴۳
  20. ۸-۲. طرق رجالیان به کتب صفار۴۷
  21. ۳. خاستگاه‌های فکری- فرهنگی بصائرالدرجات۵۱
  22. ۱-۳. فضای سیاسی- اجتماعی قم۵۳
  23. ۲-۳. مکتب حدیثی قم۵۸
  24. ۳-۳. مضامین دال بر فضیلت‌های اهل بیت (ع) از دیدگاه مشایخ صفار۶۸
  25. ۴-۳. مضامین دال بر فضیلت‌های اهل بیت (ع) از دیدگاه مشایخ هم طبقه صفار۷۶
  26. ۵-۳. مضامین دال بر فضیلت‌های اهل بیت (ع) از دیدگاه شاگردان صفار۸۰
  27. ۶-۳. اختلاف دیدگاه‌های کلامی میان حوزه قم و بغداد۸۰
  28. ۴. اثرگذاری بصائرالدرجات بر دیگر کتب شیعه۸۷
  29. ۱-۴. ارتباط بصائرالدرجات و کتاب کافی۸۹
  30. ۲-۴. ارتباط بصائرالدرجات و کتب شیخ صدوق۱۰۵
  31. ۳-۴. ارتباط بصائرالدرجات و کتب شیخ طوسی۱۰۶
  32. ۴-۴. ارتباط بصائرالدرجات و کتب شیخ مفید۱۰۷
  33. ۵-۴. ارتباط بصائرالدرجات با کتاب مختصرالبصائر۱۰۹
  34. ۶-۴. وسائل الشیعه۱۱۱
  35. ۷-۴. بحارالانوار۱۱۲
  36. ۸-۴. اثرپذیری ابواب «کتاب الامامه» بحارالانوار از بصائرالدرجات۱۱۳
  37. ۵. ویژگی‌های ظاهری بصائرالدرجات۱۱۷
  38. ۱-۵. نام کتاب و نسخه‌های آن۱۱۹
  39. ۲-۵. ساختار بصائرالدرجات۱۲۱
  40. ۳-۵. ویژگی‌های اسناد بصائرالدرجات۱۲۴
  41. ۴-۵. سبک‌شناسی صفار در تألیف بصائرالدرجات۱۲۵
  42. ۶. ویژگی‌های مقام امامت از منظر بصائرالدرجات۱۳۱
  43. ۱-۶. اشاره۱۳۳
  44. ۲-۶. نقد سخن اتان گلبرگ۱۳۵
  45. ۷. ویژگی‌های علم اهل‌بیت (علیهم‌السلام)۱۳۹
  46. ۱-۷. ویژگی‌های علم صحیح و عالم الهی۱۴۱
  47. ۲-۷. ارزش و جایگاه علم۱۴۱
  48. ۳-۷. آل محمد (علیهم‌السلام): عالمان حقیقی و سرچشمه‌های علم۱۴۲
  49. ۴-۷. اهل‌بیت (علیهم‌السلام): گنجینه‌داران علم الهی۱۴۳
  50. ۵-۷. مشارکت امامان با پیامبر در علم و دیگر کمالات و وراثت علم پیامبر۱۴۳
  51. ۶-۷. منابع علوم اهل‌بیت (علیهم‌السلام)۱۴۴
  52. ۸. عرصه‌های علم اهل‌بیت (علیهم‌السلام)۱۵۷
  53. ۱-۸. اشاره۱۵۹
  54. ۲-۸. امام حامل علوم قرآن۱۵۹
  55. ۳-۸. ائمه وارثان علوم و میراث‌های پیامبران گذشته و کتب آسمانی پیشین۱۶۱
  56. ۴-۸. علم به گذشته و آینده و همه رخدادهای جهان و هرچه در آسمان و زمین است۱۶۲
  57. ۵-۸. علم به همه حلال و حرام و همه آن چه مردم بدان نیازمندند۱۶۳
  58. ۶-۸. علم امامان به دیگر عوالم۱۶۴
  59. ۷-۸. علم منایا و بلایا و انساب۱۶۶
  60. ۸-۸. علم به همه زبان‌های انسان‌ها۱۶۷
  61. ۹-۸. علم به زبان حیوانات۱۶۸
  62. ۱۰-۸. علم به ضمایر و اسرار نهفته انسان‌ها و احوال شیعیان۱۶۸
  63. ۱۱-۸. معرفت امام به مؤمن و کافر و منافق۱۶۹
  64. ۱۲-۸. عرضه اعمال امت بر پیامبر و امامان۱۷۰
  65. ۱۳-۸. انتقال و جریان دائم علم به اهل‌بیت (علیهم‌السلام)۱۷۱
  66. ۹. ولایت اهل‌بیت (علیهم‌السلام)۱۷۹
  67. ۱-۹. اشاره۱۸۱
  68. ۹-۲. اختیارات اهل بیت (ع) در اعمال ولایت۱۸۱
  69. ۹-۳. نمونه‌هایی از معجزات اهل بیت (ع)۱۸۶
  70. ۹-۴. ولایت اهل بیت (ع) در حیطه تشریع۱۸۶
  71. ۹-۵. ولایت و سرپرستی ائمه بر همه موجودات۱۸۸
  72. ۹-۶. عرصه پذیرش و تحمل ولایت اهل بیت (ع)۱۹۱
  73. ۹-۷. عرصه مراحل خلقت اهل بیت (ع) و شیعیان۱۹۴
  74. ۹-۸. روایاتی که اهل بیت (ع) را مصداق آیاتی از قرآن می‌دانند۱۹۵
  75. ۱۰. بررسی کتاب‌شناختی بصائرالدرجات۱۹۷
  76. ۱۰-۱. نگاهی به روش تحقیق دانشوران در کتب روایی متقدم۱۹۹
  77. ۱۰-۲. بررسی اصالت کتاب بصائرالدرجات۲۰۱
  78. ۱۰-۳. بررسی انتساب بصائرالدرجات موجود به صفار۲۱۱
  79. ۱۰-۴. نقد دیدگاه آقای محمدباقر بهبودی درباره نسخه موجود بصائرالدرجات۲۱۷
  80. ۱۱. بررسی اعتبار بصائرالدرجات۲۲۱
  81. ۱۱-۱. معنای اعتبار کتاب۲۲۳
  82. ۱۱-۲. تفاوت میان حدیث ضعیف و موضوع۲۲۷
  83. ۱۱-۳. ویژگی‌های اعتبار کتاب۲۳۰
  84. ۱۲. اعتبار مضمونی۲۳۵
  85. ۱۲-۱. وجود استفاضه یا تواتر معنوی در بسیاری از مضامین کتاب۲۳۷
  86. ۱۲-۲. مطابقت مضمونی کتاب با دیگر منابع حدیثی شیعه۲۳۸
  87. ۱۲-۳. غلوآمیز نبودن مفاهیم کتاب۲۳۹
  88. ۱۲-۵. فرهنگ اعتقادی شیعه، دور از شرک۲۴۴
  89. ۱۳. دیدگاه ابن ولید درباره غلو۲۴۷
  90. ۱۳-۱. نگاه پیشینیان به مسأله غلو۲۴۹
  91. ۱۳-۲. وجود اختلافات کلامی میان راویان و اصحاب ائمه از منظر رجالیان۲۴۹
  92. ۱۳-۳. تفکیک میان اعتقادات راوی و وثاقت و صحت منقولات وی۲۵۲
  93. ۱۳-۴. توجه پیشینیان به متن احادیث در قبول یا عدم قبول خبر۲۵۴
  94. ۱۳-۵. پدیده استثنا؛ شاهدی مهم بر نگاه مضمون‌گرای محدثان۲۵۷
  95. ۶-۱۳. اقسام استثنا۲۵۸
  96. ۷-۱۳. جمع‌بندی بحث غلو۲۶۳
  97. ۱۴. دیدگاه ابن‌ولید درباره مستندات روایی مقامات اهل‌بیت (علیهم‌السلام)۲۶۷
  98. ۱-۱۴. کلیات۲۶۹
  99. ۲-۱۴. چهار احتمال در عدم نقل ابن‌ولید۲۶۹
  100. ۳-۱۴. نقد دیدگاه محمدعلی امیرمعزی در تحلیل عدم نقل بصائرالدرجات از جانب ابن‌ولید۲۷۴
  101. ۴-۱۴. اشتراک‌های فراوان میان بزرگان شیعه درباره مقامات اهل‌بیت (علیهم‌السلام)۲۷۹
  102. ۱۵. بازیابی شماری از منابع مکتوب بصائرالدرجات۲۸۹
  103. ۱-۱۵. فرهنگ کتبی حدیث در شیعه۲۹۱
  104. ۲-۱۵. تدوین کتب اربعه از روی اصول۲۹۳
  105. ۳-۱۵. شیخ اجازه، واسطه انتقال کتب۲۹۴
  106. ۴-۱۵. روش‌های شناسایی منابع مکتوب بصائرالدرجات۲۹۷
  107. ۵-۱۵. آشنایی با شماری از منابع مکتوب بصائرالدرجات۳۰۰
  108. ۶-۱۵. کتاب‌هایی که صفار به صراحت نام نبرده است۳۰۱
  109. نتیجه‌گیری۳۱۵
  110. کتابنامه۳۱۷
  111. مقالات و پایان‌نامه‌ها۳۲۲

تظهر التعليقات بعد مراجعتها.